Hong Kong – Tayvan:  Trump etkisi

Dünya Kovid-19 ile boğuşmaya devam ederken Çin ile ABD arasındaki ipler de iyice geriliyor. İki süper güç arasında en çok tartışılan konular Hong Kong ve Tayvan oluyor. Uzmanlara göre bunda Trump’ın etkisi büyük


Kovid-19 pandemisinden önce Çin ile ABD arasında varılan ticaret anlaşması piyasaları rahatlatmıştı. Ancak uzmanlar, Pekin ve Washington hattındaki tansiyonun kısa süre içinde yeniden gerileceğini öngörüyordu. Uluslararası ilişkiler uzmanlarına göre iki süper güç arasında teknoloji ve siyaset arenasında yeni problemler ortaya çıkacaktı.

Ticaret savaşı anlaşmasından kısa bir süre sonra ise dünyanın birinci gündem maddesi pandemi oldu. Bu süreçte de ABD’den sıkça Çin’e yönelik suçlamalar geldi. ABD Başkanı Donald Trump, Çin’i gerçekleri gizlemekle suçladı. Pekin’e göre Ocak ayından itibaren tedbirler için yeterli vakte sahip olan Trump yönetimi bu süreci iyi değerlendirmedi. Ardından 4 aydan kısa bir süre içinde ABD’de Kovid-19’a bağlı ölümler 100 bini geçti. Bunun üzerine Kasım ayındaki başkanlık seçimine hazırlanan Trump ‘günah keçisi’ olarak Çin’i seçti ve suçlamaya başladı.

YENİDEN HUAWEI KRİZİ

İki ülke arasındaki Kovid-19 tartışmaları sürerken beklendiği gibi diğer alanlarda da gerilim tırmanmaya başladı. Bugün Kanada’dan Huawei kararı geldi. Çinli teknoloji devi Huawei’nin İran yaptırımlarını delmekten ev hapsinde tutulan CFO’su Meng Wanzhou, Kanada’da hakim karşısına çıktı. Mahkeme, Meng Wanzhou’nun ABD’ye iade davasının devamına karar verdi.

TAYVAN MESELESİ

Gelelim Çin ile ABD arasındaki siyasi çekişmelerin en çok yaşandığı iki alandan biri olan Tayvan’a. Son günlerde Tayvan krizi yine gündemde. ABD, Çin’in tepkilerine rağmen Tayvan’a silah satmaya devam ediyor. Tek Çin politikasına göre Pekin, Tayvan’ı eyaleti görüyor. ABD kağıt üzerinde Tayvan’ı ülke olarak tanımıyor. ABD Başkanı Donald Trump ile işler değişti. 2 Aralık 2016’da Trump, Tsai Ing-wen ile görüştü. Böylece Trump ülkesinin 1979’da diplomatik ilişkilerin sonlandırıldığı Tayvan’ın bir lideri ile konuşan ilk ABD Başkanı oldu. 

HONG KONG YASASI GEÇTİ

Çin, Hong Kong Güvenlik Yasası’nı onayladı Çin’in Hong Kong Özel İdare Bölgesi’nde gösterilere katılanlara ‘ayaklanma ve suç işlemenin’ yanı sıra ‘yıkıcılık ve vatana ihanet’ gibi suçlamaların da önünü açan yasa 2,878’e karşı 1 ret oyu ile kabul edildi… Eski bir İngiliz kolonisi olan Hong Kong’un yönetimi, 1997’de imzalanan ve 2047’de bitecek kira sözleşmesi ile Çin’e devredildi. Trump sonrası Çin, ABD’yi sürekli Hong Kong’a müdahale ile suçluyor. Hong Kong’da 300 ABD’li şirket ve ABD – Hong Kong ticaret 31.1 milyar dolar. Tayvan yönetimi ise Hong Kong’dan siyasi nedenlerle kaçacak kişilere yardım edeceklerini duyurdu.  

POLİTİK ÇEKİŞME

Pekin yönetiminin Tayvan ve Hong Kong’a maddi bağımlılığı artık çok az. Örneğin Çin’in ihracatının %12’si Hong Kong üzerinden yapıldı, bu oran 1992’de %45’ti. Çin, Hong Kong ve Tayvan’ın bir gün silah zoruyla da olsa anakaraya tamamen bağlanacağını savunuyor.

YAPTIRIM TASARISI

Öte yandan iki ülke arasında bir diğer kriz de Çin’in Sincan Uygur Özerk Bölgesi üzerinden yaşanıyor. ABD Temsilciler Meclisi, Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki Uygur Türkleri’ne yönelik politikalarından dolayı Çinli yetkililere yaptırım uygulanmasını öngören yasa tasarısını onayladı. Tasarı, nihai imza için Başkan Trump’ın masasına gitti.

YAZAR: Caner Yılmaz

Türkiye'nin en saygın medya kuruluşlarında 2001 yılından bu yana çeşitli görevlerde bulunan Caner Yılmaz, ekonomi ve finans başta olmak üzere bir çok konuda uzmanlaşmıştır.

Ayrıca Kontrol Et

HSBC’den ilginç Hong Kong çıkışı

Çin’in Hong Kong’ta gündemine aldığı güvenlik yasası ile tartışmalar devam ederken Çin’e beklenmedik bir yerden destek geldi. Adını Hong Kong’tan alan İngiliz HSBC bankası yasayı desteklediğini açıkladı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir