Çin’den Körfez çıkarması

Çin, gelirlerinin yüzde 70’i petrol ve diğer doğal zenginliklere bağlı olan Körfez ülkeleri üzerinde gücünü artırıyor. Bölgedeki bazı ülkelerin petrol ihracatının yüzde 70’ini tek başına karşılayan Çin, teknoloji şirketleri ve kamu firmalarıyla Arap ülkelerinde nüfuzunu ciddi bir şekilde artırıyor


Çin ve Arap dünyasından dışişleri bakanları, Çin-Arap Devletleri İşbirliği Forumu’nun dokuzuncu toplantısını gerçekleştirdi. Bu toplantıda, “çeşitli alanlarda işbirliğini derinleştirme ve Çin-Arap ilişkilerini derinleştirme konusunda karşılıklı sözler verildi. Körfez Arap ülkelerinde Çin etkisi önümüzdeki dönemde çok konuşulacağa benziyor. Orta Doğu’da koronavirüs test merkezleri inşa eden genetik şirketlerinden (BGI Group) telekomünikasyon devi Huawei’ye kadar birçok Çinli şirket şu anda bölgedeki ekonomik gücü artırıyor.

EN BÜYÜK ETKİ DOLAYLI YOLDAN

Analistler Çin’in bölgedeki ekonomik ağırlığını küçümsüyor. Koyulan sermaye, istihdam ve doğrudan yabancı yatırımların şu anda çok yüksek olduğunu söylemek zor ancak Çin’in Körfez bölgesinde büyüyen ekonomik etkisini en iyi anlatan dolaylı işler.

Çin, Körfez’in petrol ve doğal gaz ihracatının büyük bir kısmını karşılıyor. Devlet bağlantılı kuruluşlara yatırım yapıyor ve bölgenin büyük genç nüfusuna şık dijital hizmetler sunuyor. 2020’nin başlarındaki koronavirüs pandemisi ve petrol fiyatı, Çin’e, özellikle orta ve uzun vadede, ekonomik etkinin bu boyutlarını derinleştirme ve genişletme fırsatı verdi.

PETROL GELİRİN YÜZDE 70’İ

Petrol ve gaz sektörü tek başına çoğu Körfez Arap ülkesinde ki devlet gelirlerinin yüzde 70’inden fazlasını oluşturuyor ve Çin, Körfez’in petrol ve gaz ihracatının başlıca tüketicisi. Körfez ülkeleri ekonomilerini çeşitlendirmeye çalışırken, hükümet harcamaları ve birbiriyle ilişkili hidrokarbon endüstrileri bölgedeki ekonomik büyümenin başlıca itici güçleri olmaya devam ediyor. Böylece Pekin, Körfez’deki hükümetlerin harcamaları, iş fırsatları yaratma, girişimciliği destekleme ve yatırım çeken girişimler yaratma becerisinde dolaylı da olsa önemli bir rol oynuyor.

EN BÜYÜK ALICI ÇİN

Çin’e yönelik Körfez doğal kaynak ihracatının oranı bazı ülkelerde de tehlikeli bir şekilde yüksek. Örneğin Çin, Umman’ın 2014’ten bu yana her yıl toplam ham petrol ihracatının yüzde 70’inden fazlasını almış durumda. Nisan ve mayıs aylarında bu rakam yüzde 90’a yaklaştı. Suudi Arabistan mayıs ayında Çin’e petrol ihracatındaki oranı üçte bire çıkardı.

KÖRFEZ’İN PARAYA İHTİYACI VAR

Körfez’de kamu kuruluşların özelleştirilmesi ve diğer kamu-özel sektör ortaklıkları, yavaş hareket eden ekonomik çeşitlendirme stratejileri temel istekler. 2020’de GSYİH’nın yüzde 25’ine kadar yükselebilecek mali açıklarla karşı karşıya kalan Körfez hükümetleri, bu girişimleri hızlandırıyor ve yatırımcı arıyor. Bu, Çinli kuruluşlara Körfez’deki stratejik sektörlerdeki varlıklarını genişletmek için uygun ve düşük maliyetli fırsatlar sunuyor.

ÖZELLEŞTİRMELERE KATILIYORLAR

Aralık 2019’da Umman hükümeti, Umman Elektrik İletim şirketinin yüzde 49 hissesini Çin kamu elektrik devine 1 milyar dolara sattı. Benzer şekilde, mayıs ayında, Çin’in İpek Yolu Fonu, enerji üretimi ve suyu tuzdan arındırma konusunda uzmanlaşmış bir şirket olan Suudi Arabistan merkezli ACWA Power’ın yenilenebilir enerji kolundaki yüzde 49 hissesini satın aldı. İpek Yolu Fonu ve Sinopec Group ve China Investment Corp. dahil olmak üzere diğer Çin devlet kurumları, Suudi Aramco’nun yüksek profilli ilk halka arzına katılma olasılığını da gündemine almıştı. Bu yatırımlar gerçekleşmese de, Çinli kurumsal yatırımcılar gelecekteki girişimler için önemli ortaklar olmaya devam ediyor.

HUAWEİ BÖLGEDE GÜÇLENİYOR

Bölgedeki büyük ölçekli kalkınma girişimleri ve altyapı projeleri için planlar bütçe nedenlerinden ötürü dursa bile, Çinli firmalar Körfez’deki hükümet ve ticari kuruluşlar için teknoloji tabanlı destek ve hizmetler sunmaya devam edecek. Geçen ay, Suudi yatırım şirketi Batic, Suudi Arabistan’daki akıllı şehirler üzerinde çalışmak için Huawei ile bir anlaşma imzaladı. Mayıs ayında, Umman Bilgi ve İletişim Bakanlığı, ülkenin dijital altyapısını geliştirmek ve bilgi ve iletişim teknolojisi sektöründeki büyümeyi desteklemek için Huawei ile bir anlaşma imzaladı. Benzer şekilde, Dubai Elektrik ve Su İdaresi ve Huawei, dijital dönüşüm ve yapay zeka üzerindeki işbirliğini artırmanın yollarını araştırıyor.

BÖLGEDEKİ PAZARLAR GENÇ

Körfez’deki genç vatandaşlar ve sakinler, onlarca yıllık tüketici katılımının önünü açarak Çin’den gelen dijital hizmetler ve uygulamalara giderek daha fazla aşina oluyorlar. 25 yaşın altındaki Körfez Arap ülkelerindeki nüfusun genel olarak Katar’da yüzde 25, Umman’da yüzde 50 olduğu için Çinli şirketler için yüksek karlı bir alan denebilir. Aynı zamanda, Alibaba, Tencent ve Huawei gibi Çinli teknoloji devleri, küresel pazar payını artırmak ve uluslararası gelirleri artırmak için şiddetli bir savaş içerisinde. Körfez bölgesinin gençleri arasında nispeten yüksek kişi başına gelir ve internet penetrasyon seviyeleri bu tüketici segmentinin çekiciliğini de artırıyor.

Çinli teknoloji şirketi ByteDance’in sahip olduğu video paylaşım uygulaması TikTok buna bir örnek. TikTok, 2018’de Dubai’de bir bölge ofisi açtı. Ertesi yıl, Suudi Arabistan, kullanıcı sayısı bakımından yaklaşık 10 milyon ile en büyük sekizinci ülke oldu.

YAZAR: Bilal Akpınar

Osmangazi Üniversitesi İşletme Fakültesi mezunu olan Bilal Akpınar, uzun yıllar gazetecilik yaptıktan sonra 51 yaşında emekliye ayrılmıştır. Çin Haber'de köşe yazarlığı ve Çin siyasetine dair içerik üretiyor.

Ayrıca Kontrol Et

Hindistan ve Çin’in Maldivler savaşı

Çin ve Hindistan arasında sular durulmuş gibi gözükse de çekişme derinden devam ediyor. Hint Okyanusu’ndaki turkuaz deniziyle bilinen Maldivler üzerinde güç savaşı başladı. Hindistan, Maldivlere 100 milyon doları hibe olmak üzere 500 milyon dolarlık yatırım yapacak

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir