Yeni sömürgecilik datalarla yapılıyor

İnternette kişisel bilgilerimizin büyük şirketler tarafından ele geçirilmesine “data kolonizm” deniliyor. Teknoloji uzmanlarına göre günümüzdeki sömürgeciliğin arkasında Çin ve ABD var


Teknoloji uzmanlarına göre sömürgeciliğin günümüz versiyonu toprak üzerinden değil de kişiler yani bizim üzerimizden gerçekleştiriliyor. İnternetin devleri aslında bütün kişisel bilgilerimizi bir şekilde sömürüyor. Buna da data kolonizm deniliyor. Al Jazeera’ya konuşan uzmanlar data sömürgeciliğinin arkasında Çin ve ABD’nin olduğunu söylüyor. Yani Çin ve ABD merkezli olan internetin dev şirketlerinin data sömürgeciliği yaptığı belirtiliyor. Uzmanlar “ABD merkezli Facebook, Google, Amazon gibi şirketlerin neler yaptığını biliyoruz, ama Çinli şirketleri bilmiyoruz, dünyaya yeni açılıyorlar” diyor.

AFRİKA’YI KUŞATIYORLAR MI

Çinli teknoloji devlerinin en çok Afrika’daki yatırımları tartışma konusu oluyor. Kenya, Nijerya Güney Afrika gibi ülkelerdeki teknoloji aletlerinin yüzde 90’ının Çin’den gittiğine dikkat çekiliyor. Çin’in Afrika’da özellikle telefon ve internet altyapı yatırımları tartışılıyor. Aslında Afrikalı hükümetler ‘kazan – kazan’ strateji kapsamında Çin’in kendi ülkelerindeki tüm yatırımlarından memnun. Afrika halkı düşük maliyette kaliteli teknolojik hizmet aldıklarını belirterek Çinli şirketlerden rahatsızlık duymadıklarını dile getiriyor. Ancak Batı basını Çin’in Afrika’daki yatırımlarının yeni nesil sömürgecilik olabileceğini ileri sürüyor.

BEKARLAR GÜNÜ ETKİSİ

İnternet ortamında dataların toplanmasından bahsederken Çin’deki Bekarlar Günü’nü atlamamak gerekiyor. ABD’deki dünyaca ünlü Kara Cuma indirimlerine rakip olarak Çin’de de her yıl 11 Kasım Bekarlar Günü olarak kutlanıyor. Bekarlar Günü’nde de Çin merkezli dev online alışveriş sitesi Alibaba’da çok ciddi miktarda indirimler oluyor. Alibaba, o gün 24 saat içinde 32 milyar dolarlık satış yaparken, aynı zamanda internette 1 yıl içinde en fazla datayı da topluyor. Alibaba’nın bu verileri anlaşmalı olduğu şirketlere sattığı da ortaya çıkmıştı.

AZINLIK RAPORU’NA DOĞRU MU?

Şimdi gelelim asıl soruya; Çin ve ABD merkezli internet devleri topladıkları bu verilerle ne yapıyor? Önce kısaca akıllı telefonların bizim hakkımızda neleri bildiklerine bir göz atalım. Örneğin; yüzümüzü tanıyor, sesimizi ya da parmak izlerimizi de unutmayalım. Evimizin adresini, iş yerimizi, en çok nerelerde vakit geçirdiğimiz gibi en mahrem detaylarımıza da hakim. Sağlık sorunlarımız, kalp atış hızımız vs… Silinmiş dahil bütün fotoğraflarımız, alışkanlıklarımız, hobilerimiz, tatile gittiğimiz yerler, en çok konuştuğumuz kişiler, yazışmalarımız, banka hesaplarımız… Kısaca hakkımızdaki her şey internet ortamında toplanıyor.

Birçoğu bu bilgilerin aynı zamanda istihbarat birimlerinin eline de geçtiğine inanıyor. Fişleniyoruz yani. Bu tezi komplo teorisi olarak görenler de var. Ancak güvenlik uzmanları data kolonizm ile ilgili riskleri daha da ileriye götürmekten çekinmiyor. Azınlık Raporu filmini hatırlatıyorlar: Suç işlemeden bir kişinin suç işleme olasılığını hesaplayarak tutuklamaların yapıldığı film. Dolayısıyla yakın gelecekte devletlerin ele geçirdikleri bu devası verilerle böyle bir sistem kurabileceklerini savunuyorlar. Hatta Batı basınına yansıyan bazı haberlere göre Çin hükümeti çoktan böylesi bir uygulamaya başladı bile. Pekin hükümetinin tartışmalı bölgelerinde yaşayan azınlıklara yönelik Azınlık Raporu tarzı uygulamaları hayata geçirdiği ileri sürülüyor.

YAZAR: Eren Yılmaz

Eren Yılmaz, Uluslararası İlişkiler eğitiminin ardından 8 yıl boyunca çeşitli ulusal gazetelerde Dış Haberler Muhabirliği ve Editörlüğü yaptı. 2 yıl da internet sektöründe çalıştı.

Ayrıca Kontrol Et

10 unicordan sekizi Çin ve ABD’de 

Ticaret ve teknoloji savaşları her iki tarafa da zarar verse de değeri 1 milyar doları aşan start-up’larda (unicorn) Çin ve ABD dünyanın yüzde 79’una sahip. Dünya unicorn listesinde Çin’in 227 ABD’nin ise 233 firması var. En büyük girişim ise 150 milyar dolarla Çin’den

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir