Kuşak Yol hakkında bilinmesi gerekenler

Ekonominin devi olmaya hazırlanan Çin’in hedefinde 2050 var. ABD ile ticaret savaşının daha da kızışması beklenirken, Pekin yönetimi gözünü Avrupa ve Afrika’ya dikti. Kuşak Yol projesi bu nedenle hayati bir öneme sahip. Nedir bu Kuşak Yol? Ne zaman başladı? Ne kadar yatırım yapıldı? Türkiye projenin neresinde? Kaç ülke dahil? Güzergahlar neresi?


Çin Hak Cumhuriyeti, İpek Yolu’nun günümüz versiyonunu hayata geçirmek için emin adımlarla ilerliyor. Pekin yönetimi projelerini 21’inci yüzyılın en büyük yatırımı olarak tanımlıyor. Proje aynı zamanda Çin dış politikasında büyük bir değişim olarak kabul ediliyor. İşte Asya ile Avrupa arasındaki bu ticaret hatta hakkında bilinmesi gerekenler:

DÜNYA NÜFUSUNUN ÜÇTE İKİSİNİ KAPSAYACAK

Çince ‘yi da iyi lu’, İngilizcesi Belt and Road olan proje, Türkçe “Kuşak Yol”, “Bir Kuşak, Bir Yol” ya da “Kuşak ve Yol Girişimi” olarak çevrildi. Projenin kara kısmına ‘Kuşak’, deniz güzergahına ‘Yol’ deniliyor. Ya da “Kuşak” İpek Yolu Ekonomik Kuşağı’nı, “Yol” ise 21. Yüzyıl Deniz İpek Yolu’nu ifade ediyor. Demir yolu kısmına ‘ekonomik kemer’ adı verildi.

Kısaca tarihi İpek Yolu’nun modern versiyonu diyebiliriz. Asya – Afrika – Avrupa’yı yani üç kıtayı yakından ilgilendiriyor.  Kara ve denizden bu üç kıta arasına çifte koridor oluşturulacak. Proje dünya nüfusunun üçte ikisini kapsayacak.  Kuşak Yol ilk olarak 2013 yılında duyuruldu. Çin yönetimine göre projenin amacı; ulaşılması zor noktalara erişmek.

200 MİLYAR DOLAR HARCANDI BİLE

Çin Devlet Başkanı Xi Jinging her fırsatta 5 ilkeden bahsediyor: 1) Paranın dolaşımını artırmak, 2) Karayolu bağlantılarını geliştirmek, 3 ) Sınırsız ticareti güçlendirmek, 4 ) Siyasi diyaloğu hızlandırmak, 5 ) Toplumlar arası anlayışı kuvvetlendirmek.

Kuşak Yol üzerindeki demiryolu çevresinde 3 milyar kişi yaşıyor.  Kuşak Yol’un tamamlanması için kara yolları, raylı sistemler, limanlar ve enerji nakil hatları gibi milyarlarca dolarlık yatırımlar yapılacak. Pekin yönetimi şimdiye kadar 200 milyar doların üzerinde harcama yaptı. 2027 yılına kadar 1.3 triyon dolar harcanması bekleniyor.  Bazı hesaplamalara göre Kuşak Yol için 8 trilyon dolar harcanacak.

İLK G7 ÜLKESİ İTALYA OLDU

Halihazırda 70 ülke proje ile ilgileniyor. Projeye dahil olacak ülke sayısı 115’i bulabilir. İtalya, İpek Yolu hattında yerini garantileyen ilk G7 ülkesi oldu. Son 18 yılda, Avrupa’daki Çin yatırımları da hızla artıyor;  1 ) İngiltere: 47 milyar dolar,  2 ) Almanya: 22 milyar dolar. 3 ) İtalya: 15 milyar dolar,  4 ) Fransa: 14 milyar dolar,  5 ) Hollanda: 15 milyar dolar.

DEV MAKİNELER İŞ BAŞINDA

Projenin kara yolu kısmı 70 ülkeyi kapsayacak. Tren güzergahlarında rayların kurulması için Çin’e ait 580 tonluk Demir Canavarı SLJ900/32  kullanılıyor.  2020 yılına kadar 30 bin kilometre uzunluğunda hızlı tren rayları döşenecek. Çin Demiryolu Mühendislik Ekipmanı Şirketi ile Alman mühendisler, Ekim 2017’de 4 bin ton ağırlığında 15.3 metrelik tünel delme makinesini üretti. Kuşak Yol’u eleştirenlere göre Çin’in farklı jeopolitik hedefleri var. Çin’in bu proje kapsamında geliştirmekte olan ülkeleri borçlandığı ileri sürülüyor.

PLANLANAN GÜZERGAHLAR

Dünya enerji rezervlerinin yüzde 75’i Kuşak Yol Projesi üzerinde. 21 trilyon dolarlık ekonomileri birbirine bağlayacak.
Deniz güzergahı: Çin – Güneydoğu Asya – Afrika – Avrupa.
Kara yolu güzergahlar: Çin – Moğolistan – Rusya.
Çin  – Merkez ve Batı Asya
Çin – Hindi Çin Yarımadası
Çin – Pakistan
Çin – Bangladeş – Hindistan – Myanmar
Demiryolu güzergahında ise Çin’den çıkan ürünlerin 2 hafta içinde İngiltere’nin başkenti Londra’ya ulaşması hedefleniyor.

TÜRKİYE ORTA KORİDORDA

Bu güzergahta kritik rollerden biri Pakistan’da. Bu nedenle Çin, Pakistan’a 60 milyar dolarlık yatırım sözü verdi. Afrika’daki demiryolu güzergahları kapsamında Çin, halihazırda sadece Kenya’ya 3.2 milyar dolarlık raylı sistem yatırımı yaptı. Mombasa ile Nairobi birbirine bağlandı. Bu güzergah İngiliz koloni sisteminden kalan trenlerle 8 saat iken şimdi 4 saate düştü.  Çin, Sri Lanka’ya 200 milyon dolarlık yatırım ile havaalanı yaptı. Türkiye’nin içinde yer aldığı Orta Koridor’a yapılacak yatırımların 8 trilyon dolarlı bulması bekleniyor. Bu miktarın sadece ulaştırma altyapısı için ayrılan kısmı 40 milyar doları bulacak. Türkiye, Kuşak Yol Projesi’nde kilit bir role sahip olacak. Edirne-Kars arasında planlanan hızlı tren projesi Çinli firmaların katkılarıyla yürütülüyor.

YAZAR: Eren Yılmaz

Eren Yılmaz, Uluslararası İlişkiler eğitiminin ardından 8 yıl boyunca çeşitli ulusal gazetelerde Dış Haberler Muhabirliği ve Editörlüğü yaptı. 2 yıl da internet sektöründe çalıştı.

Ayrıca Kontrol Et

Kuşak Yol’da gözler; Xi’an – İzmit rotasında

Danimarka merkezli Maersk taşımacılık şirketi ilk kıtalararası yük treni rotasını Çin’in Xi’an kenti ile İzmit arasında açtı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir