Kuşak Yol: Avrupa, Çin’in yatırımlarını sınırlamak mı istiyor?

Çin’in Avrupa genelindeki Kuşak Yol anlaşmaları hızla artıyor. Çin hükümeti Avrupalı devletlerle milyarlarca euro’luk anlaşmalar yaparken, Çinli şirketler de Batılı firmalarla ortaklıklar kuruyor. Ancak son zamanlarda Avrupa’da Çin’e karşı ortak strateji arayışı var  


Çin’in Yiwu kentinden kalkan Kuşak Yol trenleri İngiltere’nin başkenti Londra’ya 18 günde ulaşıyor. 12 bin kilometrelik Avrupa yolculuğu boyunca Kuşak ve Yol trenleri Kazakistan – Rusya – Belarus – Polonya – Almanya – Belçika – Fransa güzergahını izliyor. Tarihi İpek Yolu’nda izlenen bir güzergahtı bu aslında. Günümüzde Çin’den kalkan yük trenleri İspanya, Finlandiya ve daha birçok Avrupa ülkesine de gidiyor. Türkiye’nin ortaya koyduğu Orta Koridor inisiyatifin de bu yolculuklarda kritik önemde olduğunu söyleyebiliriz. Marmaray sayesinde Çin’den kalkan trenler hiç durmadan ve Rusya üzerinden daha kısa bir süre içinde Avrupa’ya ulaşıyor. Avrupa’ya ürün taşıyan Kuşak Yol trenleri, Çin’e boş da dönmüyor. Dolayısıyla Kuşak ve Yol Projesi başarıyla hayata geçiyor. Ancak Avrupa’da Çin’in yatırımlarına karşı temkinli bir duruş başladı. Avrupa Birliği ve NATO, Çin’i her alanda rakip olarak tanımlamaya başladı. Çin ile Avrupa arasındaki gelişmeleri derledik;

İLK MACARİSTAN KATILDI

Çin yönetiminin ilk olarak 2013 yılında duyurduğu Kuşak Yol Projesi’ni Avrupa’da ilk kabul eden ülke 2015 yılında Macaristan oldu. Bundan bir yıl sonra da Yunanistan, Çin ile işbirliğine gitti. Çin merkezli COSCO Gemi Şirketi, Yunanistan’ın Pire Limanı’nın yüzde 51’ini satın aldı. Nisan 2019’da ise Pekin’de düzenlenen İkinci Kuşak Yol Uluslararası İşbirliği Formu’na Avrupa’dan 22 ülke katıldı ve Çin yönetimi ile anlaşmalar imzalandı. Son dönemde İtalya ile Lüksemburg da Çin ile Kuşak Yol anlaşması yapan Avrupa ülkelerine dahil oldu. Tam da bu noktada 17+1’i hatırlamakta fayda var. Arnavutluk, Bosna Hersek, Bulgaristan, Çekya, Hırvatistan, Estonya, Macaristan, Letonya, Litvanya, Makedonya, Karadağ, Polonya, Romanya, Sırbistan, Slovakya, Slovenya’dan oluşan bu 16 ülkeye Yunanistan da eklendi. Böylece Çin ile Avrupa’daki 17 ülkenin Kuşak Yol kapsamında bir araya gelmesine artık 17+1 deniliyor.

ALMANYA, FRANSA, HOLLANDA, İTALYA, BİRLEŞİK KRALLIK

Çin ile Avrupa Birliği arasındaki yıllık ticaret 508 milyar doları buluyor. Almanya, Birleşik Krallık, Hollanda, Fransa ve İtalya, Çin’in Avrupa’da en çok ticaret yaptığı ilk 5 ülke olarak karşımıza çıkıyor. Avrupa Birliği içinden Çin’den en büyük ithalatçı 90 milyar dolar ile Hollanda olurken, Çin’e en fazla ihracat yapan Avrupa ülkesi 100 milyar dolar ile Almanya. Çin hükümetinin Avrupa ülkeleri ile arasını bozmak istemediğini söyleyebiliriz. Ancak Pekin yönetimi dış politika ve ticaret anlayışı gereği Avrupa’dan gelen tehditlere hemen misilleme ile cevap veriyor. Son olarak Almanya’da 5G altyapısının Huawei’den bağımsız geliştirilme ihtimaline karşılın Çin’den arabalar üzerinden misilleme tehdidi geldi.

ÇİN KARŞITLIĞI YAYILIYOR

Yıllarca Rusya’ya karşı birlik olmak için çabalayan ve ABD’nin kıtadaki etkisini kırmak isteyen Avrupa, son zamanlarda ise Çin’e karşı da ortak bir strateji gelişmeyi hedefliyor. Avrupa ülkeleri Çin’i özetle; “dev fırsatlar ve dev tehditler” olarak görüyor diyebiliriz. Çin’in Avrupa ülkeleriyle yaptığı milyarlarca euro’luk anlaşmalara karşı Avrupa genelinde “yabancı karşıtlığının” yani Çin karşıtlığının da yayılmaya çalışıldığını söylemek hata olmayacak. Bu noktada en çok Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un açıklamaları ön plana çıkıyor.

Avrupa basınında “AB’nin de kendi Kuşak Yol’una ihtiyacı var” şeklinde analizler yayınlanırken, Batılı devletlerin Çin’e karşı özellikle Japonya ile işbirliklerine gittiğini görüyoruz. Temmuz 2018’de Avrupa Birliği ve Japonya, dünyanın en büyük serbest ticaret anlaşmasını imzalamıştı.

MİLYARLARCA EURO’LUK İŞBİRLİKLERİ

Ancak Avrupa Birliği içindeki kilit ülkelerin Çin’e karşı bir birlik sağlaması hiç de kolay olmayacak. Tabi İngiltere’nin Brexit sürecini tamamlamasının da Kuşak Yol’a birçok etkisi olacak. Gelelim Çin’in Avrupa hükümetleri ve şirketleri ile yaptıkları bazı işbirliklerine;

  • Macaristan’daki 2 milyar euro’luk Budapeşte – Belgrad tren güzergahı (Bu hattın Pire Limanı ile bağlantısı var) Çin kredileri ile hayata geçiriliyor.
  • Hırvatistan’daki 357 milyon euro’luk köprü Çinli şirket tarafından yapılıyor. Köprünün maliyetinin beşte dördü, Avrupa Birliği vergilerinden karşılanıyor.
  • 2008 – 2018 arasında Çin, Avrupa Birliği ve İsviçre ile Norveç’teki şirketlere toplamda 300 milyar euro’luk yatırım yaptı.
  • Son 10 yılda Çin’den en fazla yatırım İngiltere, Almanya ve Fransa’ya oldu.
  • – Çinli çelik üreticisi Jingye Grup, İngiliz çelik şirketi British Steel’in satın alınması için anlaşmaya varıldığını bildirdi.
  • Çinli araba üreticisi Geely, İsveçli dev araba markası Volvo ile 2010 yılında 1.5 milyar dolarlık teknoloji işbirliği anlaşması yaptı.
  • 2017 yılında İngiliz spor araba markası Lotus’un çoğunluk hissesi ve Alman Merceses-Benz’in sahibi Daimler’in yüzde 9.96’luk hissesi de Geely’in oldu.

YAZAR: Eren Yılmaz

Eren Yılmaz, Uluslararası İlişkiler eğitiminin ardından 8 yıl boyunca çeşitli ulusal gazetelerde Dış Haberler Muhabirliği ve Editörlüğü yaptı. 2 yıl da internet sektöründe çalıştı.

Ayrıca Kontrol Et

Kuşak Yol’da gözler; Xi’an – İzmit rotasında

Danimarka merkezli Maersk taşımacılık şirketi ilk kıtalararası yük treni rotasını Çin’in Xi’an kenti ile İzmit arasında açtı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir