ABD – Çin – İran: Kuşak Yol tehlikede mi?

ABD’nin Kasım Süleymani’yi öldürmesine İran’dan balistik füzelerle misilleme geldi. Suikastın Çin’in Ortadoğu’daki varlığına yönelik etkileri de tartışılmaya devam ediyor ve Çin’in Kuşak ve Yol İnisiyatifi’nin tehlikede olduğu yorumları yapılıyor


ABD’nin geçtiğimiz Cuma günü İran Devrim Muhafızları’na bağlı Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani’yi öldürmesine Tahran yönetiminden balistik füzelerle misilleme geldi. İran’dan fırlatılan 12 füze, Irak’taki ABD üslerini hedef aldı. İran, 80 ABD askerinin öldüğünü ileri sürerken, Washington yönetimi bu iddiaları reddetti. Ortadoğu’da artan gerginliğin Çin’e olası etkileri de tartışılmaya devam ediyor. South China Morning Post sitesindeki analizde, “Süleymani’nin öldürülmesi, Çin için Ortadoğu’da gerçeklik kontrolü” denildi.

KUŞAK YOL TEHLİKEDE

South Chine Morning Post sitesindeki analizde Süleymani suikastı sonrasında yaşanacaklar için “Çin, ABD’yi Ortadoğu’dan vazgeçiremeyecek ve İran’ı da durduramayacak. Bu Çin için kötü haber. Çin petrolünün büyük kısmını (Pekin hükümetinin petrol ithalatının yüzde 44’ü Körfez ülkelerinden geliyor) Ortadoğu’dan sağlıyor ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in hayata geçirmek istediği Kuşak Yol girişimi de tansiyon yükseldikçe riske giriyor” denildi.

TATBİKAT İLE MESAJ

Çin-İran-Rusya arasında geçen ay yapılan ortak tatbikata da atıf yapılan analizde “Çin her ne kadar tatbikatın Ortadoğu’daki durum ile ilgili olmadığını söylese de birçok uzmana göre Pekin, Washington’a açık bir mesaj verdi” yorumuna yer verildi.

ÇİN SONUÇ ALAMADI

Analizde ayrıca Çin’in Ortadoğu ve bölgede istikrarın sağlanması için son yıllarda yürüttüğü çabalarla henüz bölgede bir sonuca varamadı aktarıldı. “ABD – İran gerilimi; Tahran’ın nükleer anlaşmadan çekilmesi, Yemen’deki iç savaş, İsrail – Filistin gerilimi, Afganistan – Taliban barış sürecinin sağlanamaması, Suriye’de savaşın bitmemesi…” gibi krizlerin Çin’in elini zorlaştırdığı kaydedildi.

KÖRFEZ’E DAHA BÜYÜK YATIRIM

South Chine Morning Post sitesindeki haberde Çin’in İran ile karşılıklı ilişkisini son yıllarda artırdığı hatırlatıldı. İki ülke arasındaki karşılıklı ticaret 11 milyar doları geçiyor. Çin ayrıca İran’dan 15 milyar dolarlık petrol alıyor. Ancak Çin’in Körfez ülkeleriyle ticareti ve o bölgeye yatırımları çok daha fazla.
Çinli şirketler, Kuşak Yol kapsamında İran’a 13.7 dolarlık yatırım yaptı.  Körfez ülkelerine Çinli şirketlerin yatırımları ise 56.3 milyar doları geçiyor.

SİLAH SATIŞINDA DA DURUM FARKSIZ

Suudi Arabistan yani İran’ın bölgedeki en büyük rakibi, Çin’in en büyük petrol sağlayıcısı konumunda. Riyad yönetimi Çin’e 40 milyar dolarlık petrol satıyor. Çin ile Suudi Arabistan ticareti 60 milyar doları geçiyor. Çin, 2013 – 2018 arasında İran’a 27 milyon dolarlık silah sattı. Aynı dönemde Riyad’a 125 milyon dolarlık silah sattı.

YAZAR: Eren Yılmaz

Eren Yılmaz, Uluslararası İlişkiler eğitiminin ardından 8 yıl boyunca çeşitli ulusal gazetelerde Dış Haberler Muhabirliği ve Editörlüğü yaptı. 2 yıl da internet sektöründe çalıştı.

Ayrıca Kontrol Et

Kuşak Yol: Çin – Afrika ticareti 208 milyar dolar oldu

ABD ve Avrupa ile yaptığı yüksek orandaki ticareti farklı coğrafyalarla dengelemek isteyen Çin, Kuşak ve Yol İnisiyatifi sayesinde bu amacına adım adım yaklaşıyor. Çin'in Afrika ile ticareti 200 milyar doları geçti

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir